Zafere giden yol Ankara’dan başlayarak 1500 KM sonunda İzmir’de son buluyor.
Yakın tarihimize ışık tutan ve bu günleri görmemizi sağlayan çok önemli dört savaş, projenin temelini oluşturmakta. Sakarya Meydan Muharebe alanları,1. ve 2. İnönü Zaferi Savaş alanları,Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebe alanlarını ziyaret edip, İzmir’e kadar yol alacağız. Tüm bu alanlarda ve İzmir’e kadar ki rotada tüm Şehitlikleri, Anıtları, Müzeleri, görülmesi gereken yerleri, ülkemizin güzelliklerini ziyaret etmek ve manevi duygularımı tazelemek başlıca amacımız. Ayrıca bizlerden sonra gelenlerin yolunu açmak.
YouTube
2020/07/11 - 22. Gün - Kemalpaşa Orman Mesire Yeri - Kemalpaşa - Belkahve - İzmir
2020/07/10 - 21. Gün - Adala - Salihli - Ahmetli - Turgutlu - Yiğitler - Armutlu - Kemalpaşa Orman Mesire Yeri
2020/07/09 - 20. Gün - Kula - Alaşehir - Kavaklıdere - Durasıllı - Adala
2020/07/08 - 19. Gün - Ulubey Kanyonları - İnay - Eşme - Takmak - Saraycık - Kula
2020/07/07 - 18. Gün - Mesudiye - Uşak - Ulubey - Ulubey Kanyonu
2020/07/06 - 17. Gün - Dumlupınar - Kaplangı Dağı - Banaz - Çamsu - Murat Dağı - Karacahisar - Mesudiye
2020/07/05 - 16. Gün - Yıldırım Kemal Şehitliği - Zafertepe - Büyükaslıhanlar Şehitliği - Dumlupınar
2020/07/04 - 15. Gün - 26 Ağustos Tanıtım Parkı - Çiğiltepe Şehitliği - Sinanpaşa - Çalışlar - Yıldırım Kemal Şehitliği
2020/07/03 - 14. Gün - Şuhut - Zafer Yolu - Kocatepe - Afyonkarahisar - 26 Ağustos Tabiat Parkı
2020/07/02 - 13. Gün - Yiğitpınarı - İhsaniye - Gazlıgöl - Afyonkarahisar - Şuhut
2020/07/01 - 12. Gün - Gevrekseydi - Kütahya - Belkavak - Körs - Yiğitpınarı
2020/06/30 - 11. Gün - Akpınar - Söğüt - İntikamtepe Şehitliği - Dodurga - Seyitömer - Gevrekseydi
2020/06/29 - 10. Gün - Eskişehir - Metristepe Zafer Anıtı - Söğüt - Bozüyük - İnönü Şehitliği - Akpınar
2020/06/28 - 09. Gün - Eskişehir Mola)
2020/06/27 - 08. Gün - Sakaryabaşı - Çifteler - Seyitgazi - Eskişehir
2020/06/26 - 07. Gün - Mihalıççık - Beylikova - Mahmudiye - Çifteler - Sakaryabaşı
2020/06/25 - 06. Gün - Yassıhöyük - Sazılar - Ahurköy - Mihalıççık
2020/06/24 - 05. Gün - Sakarya - Polatlı - Basrikale - Duatepe - Yassıhöyük
2020/06/23 - 04. Gün - Yeşilöz - Gazitepe - Ilıca - Karahamzalı - Sakarya
2020/06/22 - 03. Gün - Gedik - Türbetepe - Mangal Dağı - Yeşilöz
2020/06/21 - 02. Gün - Alagöz - Babayakup - Haymana - Gedik
2020/06/20 - 01. Gün - Ankara - Malıköy - Alagöz
2020/07/11 - 22. Gün - Kemalpaşa Orman Mesire Yeri - Kemalpaşa - Belkahve - İzmir
2020/07/10 - 21. Gün - Adala - Salihli - Ahmetli - Turgutlu - Yiğitler - Armutlu - Kemalpaşa Orman Mesire Yeri
2020/07/09 - 20. Gün - Kula - Alaşehir - Kavaklıdere - Durasıllı - Adala
2020/07/08 - 19. Gün - Ulubey Kanyonları - İnay - Eşme - Takmak - Saraycık - Kula
2020/07/07 - 18. Gün - Mesudiye - Uşak - Ulubey - Ulubey Kanyonu
2020/07/06 - 17. Gün - Dumlupınar - Kaplangı Dağı - Banaz - Çamsu - Murat Dağı - Karacahisar - Mesudiye
2020/07/05 - 16. Gün - Yıldırım Kemal Şehitliği - Zafertepe - Büyükaslıhanlar Şehitliği - Dumlupınar
2020/07/04 - 15. Gün - 26 Ağustos Tanıtım Parkı - Çiğiltepe Şehitliği - Sinanpaşa - Çalışlar - Yıldırım Kemal Şehitliği
2020/07/03 - 14. Gün - Şuhut - Zafer Yolu - Kocatepe - Afyonkarahisar - 26 Ağustos Tabiat Parkı
2020/07/02 - 13. Gün - Yiğitpınarı - İhsaniye - Gazlıgöl - Afyonkarahisar - Şuhut
2020/07/01 - 12. Gün - Gevrekseydi - Kütahya - Belkavak - Körs - Yiğitpınarı
2020/06/30 - 11. Gün - Akpınar - Söğüt - İntikamtepe Şehitliği - Dodurga - Seyitömer - Gevrekseydi
2020/06/29 - 10. Gün - Eskişehir - Metristepe Zafer Anıtı - Söğüt - Bozüyük - İnönü Şehitliği - Akpınar
2020/06/28 - 09. Gün - Eskişehir Mola)
2020/06/27 - 08. Gün - Sakaryabaşı - Çifteler - Seyitgazi - Eskişehir
2020/06/26 - 07. Gün - Mihalıççık - Beylikova - Mahmudiye - Çifteler - Sakaryabaşı
2020/06/25 - 06. Gün - Yassıhöyük - Sazılar - Ahurköy - Mihalıççık
2020/06/24 - 05. Gün - Sakarya - Polatlı - Basrikale - Duatepe - Yassıhöyük
2020/06/23 - 04. Gün - Yeşilöz - Gazitepe - Ilıca - Karahamzalı - Sakarya
2020/06/22 - 03. Gün - Gedik - Türbetepe - Mangal Dağı - Yeşilöz
2020/06/21 - 02. Gün - Alagöz - Babayakup - Haymana - Gedik
2020/06/20 - 01. Gün - Ankara - Malıköy - Alagöz
2020/07/11 Kemalpaşa Orman Mesire Yeri – Kemalpaşa – Belkahve – İzmir
2020/07/10 Adala – Salihli – Ahmetli – Turgutlu – Yiğitler – Armutlu – Kemalpaşa Orman Mesire Yeri
2020/07/09 Kula – Alaşehir – Kavaklıdere – Durasıllı – Adala
2020/07/08 Ulubey Kanyonları – İnay – Eşme – Takmak – Saraycık – Kula
2020/07/07 Mesudiye – Uşak – Ulubey – Ulubey Kanyonu
2020/07/06 Dumlupınar – Kaplangı Dağı – Banaz – Çamsu – Murat Dağı – Karacahisar – Mesudiye
2020/07/05 Yıldırım Kemal Şehitliği – Zafertepe – Büyükaslıhanlar Şehitliği – Dumlupınar
2020/07/04 26 Ağustos Tanıtım Parkı – Çiğiltepe Şehitliği – Sinanpaşa – Çalışlar – Yıldırım Kemal Şehitliği
2020/07/03 Şuhut – Zafer Yolu – Kocatepe – Afyonkarahisar – 26 Ağustos Tabiat Parkı
2020/07/02 Yiğitpınarı – İhsaniye – Gazlıgöl – Afyonkarahisar – Şuhut
2020/07/01 Gevrekseydi – Kütahya – Belkavak – Körs – Yiğitpınarı
2020/06/30 Akpınar – Söğüt – İntikamtepe Şehitliği – Dodurga – Seyitömer – Gevrekseydi
2020/06/29 Eskişehir – Metristepe Zafer Anıtı – Söğüt – Bozüyük – İnönü Şehitliği – Akpınar
2020/06/27 Sakaryabaşı – Çifteler – Seyitgazi – Eskişehir
2020/06/26 Mihalıççık – Beylikova – Mahmudiye – Çifteler – Sakaryabaşı
2020/06/25 Yassıhöyük – Sazılar – Ahurköy – Mihalıççık
2020/06/24 Sakarya – Polatlı – Basrikale – Duatepe – Yassıhöyük
2020/06/23 Yeşilöz – Gazitepe – Ilıca – Karahamzalı – Sakarya
2020/06/22 Gedik – Türbetepe – Mangal Dağı – Yeşilöz
2020/06/21 Alagöz – Babayakup – Haymana – Gedik
2020/06/20 Ankara – Malıköy – Alagöz
NOT: Bu yazının büyük bölümü daha önce Şafak Omaç tarafından
safakomac.com adresinde yayınlanmıştır.
safakomac.com adresinde yayınlanmıştır.
Dün akşam üzeri bol yağmura maruz kalmış, Sakarya köyüne geldiğimizde yağmurun zerresinin buraya düşmediğini görmüştük.Akşam müze görevlisi Ahmet’in ve muhtarın tavsiyeleri üzerine Velidede Tepesi eteklerinde kamp yaptık.
İlk etapta koyun sürülerinin köye dönüşü nedeniyle biraz sıkıntı çekmemize rağmen sonra herkes yerini bulunca bizde Velidede Tepesi eteklerindeki kamp yerimizde deliksiz bir uykuya çekildik.Yerimizin biraz açıklık olması ve Velidede Tepesi’nin rüzgar akıntısı nedeniyle serin bir gecenin keyfi bize güzel bir uyku olarak geri döndü.
Bu gün Zafere Giden Yol’da 5 nci günümüz,Sakarya Meydan Muharebesi alanlarınındaki ziyaretlerimiz bu gün devam edecek ve günün sonunda Sakarya Meydan Muharebesini bitirmiş olacağız.
Yoğun bir gün bizi bekliyor,Sakarya Köyünde kamp yapmıştık, köyde iki önemli ziyaretimiz ve sonrasında Polatlı ilçe merkezi ve Duatepe bugünkü programımızda var.Sabah gün ışımaya başlarken uyanmanın avantajını kullanma zamanı……
Not:Yazılarımda Ferdi Kızıl kardeşimin fotoğraflarını da bolca kullandım.
Sakarya Köyü, Velidede Tepesi Kampı.
Güneş daha kendini göstermeden uyandık.Hemen toparlanmaya başladık,biliyoruz ki böyle alanlarda,köy yakınlarında erkenci olmak gerek, çünkü koyun sürüleri biraz sonra meraya çıkmaya başlar,onların arasında uyku olmaz.
Sabahın İlk Misafirleri.
Toparlanmış, kamp yerini terk haline geçtiğimizde haklılığımız ortaya çıktı ve sabahın ilk ziyaretçileri geldi.Gece bize kök söktüren,sonra gardları düşen ekibin bir kısmı sabah ziyaretinde bulundular ama akşamki hallerinden eser yoktu.
Kamp Yerine Veda.
Şimdi Velidede Tepesi eteklerindeki kamp yerimizden ayrılık vakti,ayrılmadan önce klasik ayrılık pozumuzu verirken Velidede Tepesi’ni bir defa daha hatırlatmak isterim.
Velidede Tepesi:Sakarya Savaşı öncesinde, Velidede Tepesine siper kazma işlerinde bütün köy, çocuk, kadın demeden herkes bu kazı ve hazırlık döneminde yardımcı olmuştur. Velidede Tepelerinde çok şiddetli çarpışmalar olur. Kıran kırana bir savaş.Sakarya (Tırnaksız) köyünün yanı başındaki Velidede, Karatepe, Beştepe, Adatepe gibi tepeler hem Türk Ordusu ve hem de Yunan ordusu için önemli savunma mevzileri olmuştur. Bu tepeler için yapılan muharebelerde her iki taraf da çok sayıda kayıp vermiştir.
12.Grup Şehitliği.
Kamp yaptığımız yerden ayrılıp,kahvaltı yapmak için köy camisinin yolunu tuttuk.Bahçesi çok uygundu ve kahvaltımızı burada yaptık.Bugün ilk ziyaret yerimiz 12.Grup Şehitliği olacak ve kahvaltı sonrası Şehitliğe hareket ettik.
12.Grup Şehitliğindeyiz.
Sakarya köyünün hemen dışında olan Şehitliğe çabuk vardık.Ben önce 12.Grup Şehitliğinden bahsedip sonra Şehitlik ziyaretine geçmek istiyorum.
12.Grup Şehitliği:Sakarya Meydan Muharebesi’ nde Beştepeler ve Velidedetepe muharebelerin ilk 5 gününde can pazarı yaşanmıştır.Muharebelerin başında bu kesim Miralay Halit KARSIALAN komutasındaki 12.Grup’un 11. Tümeni’nce savunulmuştur.Yunanlıların,cephe sol kanadımızdan yaptığı kuşatma harekatı kritik bir hal alınca,beştepeler ve Velidedetepe’yi, 17. Tümene devreden 12.Grup’un tümü Haymana güneyine kaydırılmıştır.
Sakarya Zaferinin kazanılmasını sağlayan ve canları pahasına 5 gün boyunca direnip bu alanda çarpışan 12. Grup’ta aziz şehitlerimizin hatırasına uygun olarak ihya edilen bu şehitlikte 50’ye yakın vatan evladı yatmaktadır.
Kaynak:Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Müdürlüğü.
12.Grup Şehitliği Ziyareti.
Burası gerçek Şehitlik,Şehitlikte 50’ye yakın vatan evladı yatmakta,ruhlarına dua okuduk,saygımızı sunduk,Şehitliği ziyaret ettik.
Şehitlik içerisinde giriş takı,Şehitlik kitabesi,oturma ve dua alanları,mescit,çeşme ve banklar bulunmakta.
12.Grup Şehitliğinden Ayrılma Vakti.
Şehitliğe 07:30 gibi gelmiştik,ziyaretimizi 08:00 gibi tamamladık, köydeki müze için 08:30 gibi sözleştiğimizden burada kahvemizi içip biraz daha Şehitlerimizin mekanında kalalım dedik ve banklarda kahvemizi yudumladık.Ayrılırken de 12.Grup Şehitliği önünde ayrılık pozu alıp Sakarya Köyüne dönüşe geçtik.
Halide Edip Adıvar Ve Kadın Kahramanlar Müzesi.
Sakarya köyünde müzenin sorumlusu Ahmet Demirtaş ile 08:30 da sözleşmiştik,biz biraz erken gittik ama Ahmet çoktan gelmiş ve bizi bekliyordu. Akşam yarım kalan sohbeti kısaca tamamlayıp,bize müze hakkında geniş bilgi vererek müze gezimiz için bizi serbest bıraktı ve bizde gezmeye başladık.
Ben önce müze hakkında bilgi verip sonra görsellere geçerim.
Halide Edip Adıvar Ve Kadın Kahramanlar Müzesi:Sakarya Meydan Muharebesinde Yunan ordusunun yaptığı işgallar esnasında ve muharebe sonrasında çekilirken Haymana,Polatlı ve Sivrihisar bölgesindeki köylerde yapmış olduğu mezalimi savaş sonrasında incelemek üzere savaş sonrasında kurulan,Halide Edip Adıvar,Yusuf Akçura ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu’dan müteşekkil komisyonunun ofis olarak kullandığı ev aynı zamanda muharebeler esnasında 12.Grup Karargahı olarak ta kullanılmıştır.Türk Kadını’nı onurlandırmak adına,Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parklar Müdürlüğünce tematik müze olarak düzenlenmiştir.
Kaynak:Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Müdürlüğü.
Ayrılık Vakti.
Gün kısa, görülecek yer çok,müze gezimizi tamamlayıp,Ahmet Demirtaş’a teşekkür ve iyi dileklerimizi sunup,müzeden ve dolayısıyla Sakarya Köyünden ayrıldık.
Sakarya Köyünü ve Beştepeleri arkamıza alıp Sakarya Köyünden ayrıldık.Sakarya Köyü ana yola 4 km uzaklıkta,biz bu yolu çok çabuk alıp, yönümüzü Polatlı tarafına çevirdik.
Karatepe.
Sakarya köyünden de,12.Grup Şehitliğinden de net görünüyordu,Polatlı yolunun sol yanında ise daha net gördük Karatepe’yi. Adı gibi kara ve sert. Karatepe’den biraz bahsetme zamanı geldi.
Karatepe:1400-1500 yıllarında kale olarak kullanılmıştır. Günümüzde kale kalıntıları mevcut değildir. Günümüzde bu tepeyi önemli kılan; halk arasında Sakarya meydan muharebesinde yedi defa el değiştirdiğidir. 31 Ağustos 1921’de Dua Tepe ve Kartal Tepe’nin kaybedilmesiyle Karatepe düşman tarafından işgal edilmiştir. 13 Eylül gününe kadar defalarca el değiştiren tepede boğaz boğaza muharebeler yaşanmıştır. 1200 kişilik 57.Tümenin 700 askeri burada Şehit düşmüştür.Kaynak:Polatlı Belediyesi.
Polatlı.
Sakarya Meydan Muharebesi Haymana ve Polatlı bölgesinde olmuştur,biz ilçeye doğru yol alıyoruz ve Polatlı’dan bahsetme zamanı geldi.
Polatlı:İlçenin Kurtuluş Savaşımızda önemli bir yeri vardır. Sakarya Savaşları ilçenin Çekirdeksiz, İğciler, İnler, Toydemir köyleri civarında yapılmış, Atatürk bu savaşı ilçenin Alagöz köyünde kurulan karargahından yönetmiştir. Bu günlerin anısını yaşatmak için karargah olarak kullanılan bu ev bir müze haline getirilmiştir. Ankara’yı ele geçirmek isteyen Yunan kuvvetleri Polatlı sınırına kadar gelmiş ancak Sakarya Savaşı’nda yenilerek geri çekilmek zorunda kalmıştır. Türk kuvvetlerinin Başkomutanlık karargahı Alagöz köyünden Polatlı’ya taşınmıştır. Bugünkü Polatlı ilçesinin 20 kilometre kuzeybatısında yer alan Yassıhöyük köyü ve çevresi bölgede gerçek bir tarih başlangıcı sayılabilir.Kaynak:Polatlı Kaymakamlığı.
Sakarya Şehitliği.
Polatlı içine geldiğimizde hiç oyalanmadan Sakarya Şehitliği’ nin yolunu tutuyor ve Şehitlik ziyaretine başlıyoruz.
Ben 2 yıl önce İstiklal Yolundan Zafer Yoluna projemde de Sakarya Şehitliğini ziyaret etmiştim,o zaman kapıda görevli yoktu,şimdi görevli olması ve ilgilenmesi çok yerinde olmuş.
Sakarya Şehitliği:Sakarya Merkez Şehitliğinde bulunan Anıt,Ulusun ve Türk İstiklal Mücadelesinin yönünü değiştiren Sakarya Meydan Muharebesi Zaferinin kazanılmasını sağlayan aziz Şehitlerimizin hatırasına uygun olarak 1932 yılında tamamlanmıştır.1932-1961 yılları arasında Şehitliğe,Polatlı Topçu Okulu tarafından Polatlı civarındaki köyler ve Karatepe’de bulunan 140 Şehidimizin naaşının nakledilmesiyle 1961 yılında açılışı yapılmıştır.
Kaynak:Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Müdürlüğü.
Sakarya Şehitliği.
Sakarya Şehitliğini ziyaret ettik, tüm şehitlerimizi saygı ile andık, duamızı yaptık,Sakarya Şehitlerimizin ve tüm Şehitlerimizin ruhları şad olsun.
Sakarya Şehitlik Anıtı.
Sakarya Şehitliği ziyaretimizden sonra ikinci durağımız Şehitliğin hemen bahçesinden görünen Sakarya Şehitlik Anıtı olacak.Şehitlik Anıtına Sakarya Şehitliği içinden bakıp, tekrar yola çıkıp Sakarya Şehitlik Anıtı’nın yolunu tutuyoruz.
Sakarya Şehitlik Anıtı’na Girişimiz.
Şehitlik Anıtı’na varınca bisikletlerimizi nizamiyede uygun yere bırakıp,Şehitlik Anıtı içine giriş yapıyoruz.2 yıl önce geldiğimde de buraya çıkmak,merdivenleri tırmanmak istemiş ama yanımdaki şahsın gereksiz tavırlarından bunaldığımdan bunu yapamamıştım.Şimdi Yanımda Ferdi Kızıl kardeşim var ve emin adımlarla 420 basamak merdiveni tırmanıyoruz, çok mutlu ve onurluyum.
Sakarya Şehitlik Anıtı:Sakarya Meydan Savaşı sırasında şehit düşen askerler anısına Polatlı ilçesinin Şehitler Kaşı mevkiinde dikilen anıt 28 Ekim 1973 tarihinde ziyarete açılmıştır. Sakarya Şehitler Anıtı, anıt gövdesi, heykeller ve müzeden oluşur. Anıt gövdesi 915 rakımlı tepeden başlayıp başlangıçtan itibaren daralarak, 420 basamaklı yol boyunca 970 rakımına kadar yükselir. Yolun iki yanında yer alan sütunlar, savaşın üstün düşman güçlerine karşı kazanıldığının ifadesidir. Merdivenli yolun sonunda, Türk Ordusu’nun kazandığı zaferin öyküsünü dile getiren kabartmalar ve müze yer almaktadır. Müzede Sakarya Meydan Savaşını belgelendiren fotoğraflar, belgeler ve çeşitli fotoğraflar sergilenmektedir.Kaynak:Polatlı Kaymakamlığı.
Onur duyarak yol almaktayız,her gördüğümüz ilgimizi çekmekte, her şeyle yakından ilgilenmekte,ilgi ile bakmaktayız. Ferdi’nin bu bakışı,inceleyişi samimiyetinden,saygısından ve minnettarlığından.
Sakarya Zaferi Müzesi.
Anıtın hemen altında bulunmakta,müzede Sakarya Meydan Savaşını belgelendiren fotoğraflar, belgeler ve çeşitli fotoğraflar sergilenmektedir.Bir çok materyalde bulunmakta,gezdik,gördük,fotoğrafladık ve şimdi Sakarya Şehitlik Anıtı’ndan ayrılma vakti.
Basrikale Yolunda.
Sakarya Şehitlik Anıtı gezimiz bittiğinde öğleni çoktan geçmişti,kendimizi o kadar adapte etmişiz ki,acıktığımızın farkına ancak Anıtttan çıkınca vardık. Hemen Polatlı içinde güzel bir yerde pide yiyerek karnımızı doyurduk. Basrikale içinde ise ufak bir bagaj sorunu Ferdi’yi meşgul etti, kısa sürede yapıp Basrikale Tepesine tırmanmaya başladık.
Basrikale Mezvileri.
Basrikale Tepeye çıkmamızın ve burada yol almamızın sebebi Basrikale Mevzilerini görmek.Buradaki mevzilerin son yıllarda düzenlendiğini ve uydudan dahi görünebildiğini tespit ettik.Kolay bulacağımızı zannediyorduk ve öyle de oldu.Ben projeyi hazırlarken GPS verilerini de çıkarmış mevzi olabilecek yerleri GPS cihazına yüklemiştim.Mevzilerin yerlerini bulmak sorun olmadı,tabii bunda GPS uzmanı Ferdi kardeşimin büyük payı var.
Basrikale Mevzileri.
Şimdi mevzileri tek tek gezme zamanı ama önce Basrikale Mevzileri hakkında bilgi sahibi olunmalı.
Basrikale Mevzileri:31 Ağustos 1921’de Kartal Tepe düşman eline geçince Duatepe’deki birliklerimiz çevrilme tehdidi karşısında Basrikale Tepeye çekildiler.Bu önemli arazi parçasını vermemek ve Polatlı istasyon (iskele) bölgesini korumak için defalarca süngü süngüye muharebeler yaşandı.Kahraman mürettep grup ve 38 nci alayın anısına, bu birliğin mevzileri aslına uygun olarak Topçu ve Füze Okulu Komutanlığı tarafından Ağustos 2007 tarihinde yeniden iki hat şeklinde inşa edilmiştir.Kaynak:Polatlı Belediyesi.
Basrikale Mevzileri Ve Duatepe.
Basrikale Mevzileri Duatepe’nin hemen karşısında,mevzilerden Duatepe net görünüyor.Biz Basrikale Mevzilerini gezip,Duatepe’ye çıkmayı planlıyoruz.Bu arada saatler hızla akıp gidiyor,hemen toparlanıp,mevzileri terk edip Duatepe’ye tırmanmaya başladık.
Duatepe Tırmanışı.
Basrikale Mevzilerinden ayrılıp Duatepe’ye tırmanmaya başladık.Giriş nizamiyesinde gördüğümüz gençler ağabey Anıt bölgesi 17:00’de kapanıyor deyince telaşlandık,çünkü saat 16:40.Yine de son gayret ile tırmanır tam Duatepe anıtlar bölgesine yaklaşırken görevli bana ağabey kapatıyoruz,dönün isterseniz deyince,buradan dönüş yok,bize biraz zaman tanı deyip son gayret ile Duatepe Anıtlar bölgesine vardık.
Duatepe ve Mustafa Kemal Atatürk.
Duatepe’ye varır varmaz ilk durağım hemen tepenin sağında bulunan Atamın Sakarya Ovasına dürbün ile baktığı, harekatı izlediği,tarihi belge ve fotoğraflarda da yer alan heykelinin yanında yer almak oldu.
Ferdi’de Şafak Ağabey’ini yalnız bırakmadı.
Duatepe’deyiz ve vaktimiz dar,görevli bize sınırlı vakit tanıdı ama buraya gelmişken buranın o havasını koklamadan,burayı anlamadan Duatepe’yi terk etmek bize yakışmaz.Duatepe’yi iyi anlamak gerek,Duatepe gerçeğini görmeden Sakarya Savaşı’nın anlamı olmaz.
Duatepe:Ankara il merkezine 90 km,Polatlı ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk’ün 10 Eylül 1921 tarihinde başlattığı taarruzla düşmandan geri alınan ilk tepedir. Duatepe düşmanın Ege Denizi’ne dökülünceye kadar kovalandığı, sonu aydınlık bir sürecin başlangıç noktasıdır.
Yıllardır savaşan bir ordunun tekrar taarruz yeteneğini kazandığına inandığı yerdir. Duatepe Türk genel karşı taarruzunda düşmandan geri alınan ilk tepedir.Viyana önlerinden başlayan 238 yıllık geri çekilmenin son bulduğu bir dönemeçtir.23.Tümen ve 15. Tümenin birlikte taarruzları ve süngü hücumlarıyla 31 Ağustos’ta düşman eline geçen Duatepe 10 Eylül 1921’de düşmandan temizlenmiştir.Kaynak:Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Müdürlüğü
Duatepe’de zamanımız kısıtlı da olsa iyi vakit geçirdik,zamanımızın her saniyesini değerlendirdik.Gezdik,inceledik, Sakarya Ovasına baktık, Sakarya Savaşını anlamaya çalıştık. Duatepe’de olmaktan onur duyduk.
Duatepe Hatırası.
Duatepe gezimizin sonunda ayrılış yada hatıra deyin, pozumuzu verip Duatepe’ den ayrılma pozisyonuna girdik. Duatepe’den ayrılmadan da çeşmesinde bir güzel serinleyip günün yorgunluğunu üzerimizden atıp,Duatepe’ den aşağıya inişe başladık.
Kartaltepe Mehmetçik Anıtı.
Duatepe’den ayrılıp Ankara-Eskişehir yoluna çıktık.Yönümüzü Eskişehir tarafına Beylikköprü’ye çevirdik ve Beylikköprü’ye yol almaya başladık.Bir süre sonra Kartaltepe’nin hemen altından geçerken Kartaltepe Mehmetçik Anıtını görüntüledik.Burada tanıtım merkezi de bulunmakta ama açık olmadığını bildiğimizden,öğrendiğimizden oraya girmeden,yoldan Mehmetçik Anıtı’nı görüntülemek ile yetindik.
Kartaltepe Mehmetçik Anıtı:Ankara il merkezine 90km,Polatlı ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.Kartaltepe,karayolunun geçtiği İğciler boğazını kontrol eden ayrıca Duatepe ile birlikte Sakarya Nehri üzerindeki Beylikköprü bölgesinde bulunan geçit ve köprüleri kontrol eden stratejik bir konumdadır.Stratejik önemi sebebi ile düşmanın en son terk ettiği bölgelerden biridir.Bugün Tepenin karayoluna yakın uzanımındaki tepede kaidesiyle birlikte 32 metre yükseklikliğindeki Mehmetçik Anıtı ile Sakarya Meydan Muharebesi ve Türk Tarihi Tanıtım Merkezi bulunmaktadır.
Kaynak:Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Müdürlüğü.
Yassıhöyük Yolu.
Ankara-Eskişehir yolunu çok süratli aldık.Beylikköprü civarı kısa bir mola verip,Yassıhöyük yönüne hareket ettik.Şimdi Sakarya Ovasının tam içerisinde Yassıhöyük tarafına yol almaktayız ve akşam olmak üzere.
Sakarya Nehri.
Savaşa adını veren,Sakarya’nın doğusu ,Sakarya’nın batısı terimleri çok geçen,Duatepe’den suladığı Sakarya Ovası net olarak görünen Sakarya Nehri ile Yassıhöyük yakınlarında nihayet buluşmuş bulunmaktayız.
Sakarya Nehri; Kızılırmak ve Fırat nehirlerinden sonra Türkiye’nin üçüncü en uzun, Kuzeybatı Anadolu’nun ise en büyük akarsuyudur. Nehir, ismini Yunan Mitolojisi’ndeki nehir tanrısı Sangarius’dan almaktadır. Eskişehir’in çifteler ilçesi yakınlarından doğan Sakarya Nehri kolları ile birlikte toplam uzunluğu 824 km.dir.
Yassıhöyük.
Gün sonu olmak üzere ve biz kamp yapmayı planladığımız Yassıhöyük’teyiz.Yassıhöyük’ten kısaca bahsedip kamp alanı bakmaya gidelim,müzeyi gezecek zamanımız ve takatımız yok,zaten bu saatte kapalı ve yarında Korona virüsü tedbirleri nedeniyle geç açılacak.(Ben 2 yıl önce gezmiştim,Ferdi dilerse başka zaman gezer.)
Gordion Antik Kenti Ve Yassıhöyük:Gordion,antik Frigya’nın politik ve kültürel merkezidir.M.Ö.9. yüzyıl Erken Frig hisarının tahkimatları ve anıtsal yapılarının dönem itibariyle Anadolu’da eşi benzeri yoktur.Gordion antik kenti dünyanın başlıca merkezlerinden biridir.
Yassıhöyük mahallesinde M.Ö.3000 yıllarında insanoğlunun yaşadığına dair belgeler bulunmaktadır.Kazılardan çıkarılan eserlerin sergilendiği müzesi ve 355m.çapında 55m. yüksekliği ile dünyanın tek ahşap mezarı bu alandadır.
Yassıhöyük Kampı Ve Sakarya Cephesi.
Bakkaldan hemen eksiklerimizi tamamlayıp eski okul bahçesine seri vaziyette çadırlarımızı kurduk.Hava tam kararmadan da yakındaki çeşmeye sırası ile giderek gerekli temizliklerimizi yaptık ve sonra tabii ki çok ama çok acıkan karnımızı doyurduk.
Bu gün, gün erken başlamıştı,çok şeyler yaptık, çok yararlı ziyaretler oldu.12.Grup Şehitliği,Halide Edip Adıvar Kadın Kahramanları Müzesi,Sakarya Şehitliği ve Şehitlik Anıtı,Basrikale Mevzileri,Duatepe ziyareti,hakikaten de çok şeyler yapmışız.
Onur duyarak yol almaktayız, Atamızın izinde yol almaktan büyük onur duymaktayız.
Bu gün itibari ile Sakarya Meydan Muharebesi savaş alanları, anıtları, müzeleri,Şehitlik ziyaretleri son bulmuş oluyor ama Zafere Giden Yol devam ediyor.
Birinci ve İkinci İnönü Muharebeleri bundan sonraki ikinci bölümü oluştururken,o bölgeye geçiş aşamasında işgale ve eziyete uğrayan yerlerden geçip,Eskişehir-Kütahya muharebelerini de içine alan bir rotada İnönü Savaşlarının geçtiği bölgeye doğru yol alacağız.
Yarın Zafere Giden Yol’da 6 ncı güne uyanacağız.
Not:Sakarya Cephesinde eksik kalan noktalarım var,yerinde görünce ve yaşayınca daha iyi öğrendim,İkiztepeler Şehitliği,Kızılkırmatepe,Perişantepe,Eski Polatlı Şehitliği,Çaldağı mevzileri eksik kalan noktalarımdı.Bunda her ne kadar kaynak, döküman olsa da hep bir yerlerde eksiklikler olması ve kaynakların yeterli olmaması var. Bir sonraki projede tamamını yapmaya niyetliyim ve niyetliyiz.
[advanced_iframe src=”https://tr.wikiloc.com/wikiloc/spatialArtifacts.do?event=view&id=51615205&measures=on&title=on&near=off&images=on&maptype=H” width=”100%” height=”650″]
